Hikâyesi
Karaca Mağarası, Gümüşhane'nin Torul ilçesinde, Cebeli köyü yakınlarında bir vadi yamacında, yaklaşık 1.550 metre yükseklikte yer alır; Zigana dağlarının iç Anadolu'ya bakan yüzündedir. Volkanik kayaçların arasına sıkışmış, çatlaklı bir kireç taşı tabakasında oluşmuştur. Çatlaklardan sızan su önce kayayı eritmiş; daha sonra su seviyesi düşünce mağara kurumuş ve damlayan suyun sabırlı işi başlamıştır.
Mağarayı ünlü kılan süslemeleri işte bu damlalar yaratmıştır: sarkıtlar, dikitler, sütunlar, perde biçimli damlataşlar ve basamak basamak traverten havuzları. Suda çözünmüş demir ve magnezyum, travertenlere beyazdan laciverde uzanan renkler verir. Dikkatle bakarsanız küçük “mağara gülleri” ve mağara incileri de görürsünüz.
Yöre halkı mağarayı eskiden beri biliyordu; ancak geniş kitlelerce tanınması, 1983–1990 yılları arasında burayı inceleyen jeoloji mühendisi Şükrü Eroz'un çalışmaları sayesinde oldu. Karadeniz Teknik Üniversitesi'nden araştırmacılar da mağarayı inceledi ve mağara 1996'da turizme açıldı.
Mağara yaklaşık 105 metre uzunluğundadır. İki metreyi bulmayan alçak girişi, tavan yüksekliği ortalama 18 metreye ulaşan salonlara açılır; içerideki bazı havuzların derinliği bir metreyi bulur. İçerisi yıl boyu yaklaşık 12–17°C'dir; yazın serin, kışın ılıktır. Ziyaretçilerin çoğu mağarayı Zigana Geçidi gezisiyle birleştirir.




