Hikâyesi
Zigana Geçidi, Kuzey Anadolu Dağları'nı aşarak yemyeşil Karadeniz yakasını iç Anadolu'nun daha kurak vadilerine bağlar. Geçit, Gümüşhane il sınırları içinde, Trabzon sınırına yakın bir noktada, yaklaşık 2.030 metre yükseklikte yer alır. Yılın yaklaşık beş ayı karla kaplıdır.
Yüzyıllar boyunca Trabzon limanından iç bölgelere giden ana yol burasıydı. Katır ve deve kervanları dar dağ yolunu tırmanır, öbür yamaçta Harşit Vadisi'ne iner ve oradan Anadolu yaylalarına ulaşırdı. 1914 kışında geçidi aşan bir gezgin, kervanlarla ve koyun sürüleriyle paylaşılan karlı bir patikayı, uçurumlara yuvarlanmış develeri anlatır.
Modern mühendislik bu yolculuğu iki kez değiştirdi. Önce geçidin altından, yaklaşık 1.800 metre kotunda, 1,7 km uzunluğunda bir tünel açıldı. Mayıs 2023'te ise çok daha aşağıdan geçen, yaklaşık 14,5 km uzunluğundaki çift tüplü Yeni Zigana Tüneli hizmete girdi; Avrupa'nın en uzun kara yolu tünellerinden biridir. Artık trafik dağın üstünden değil, içinden geçiyor.
Manzarayı isteyenler için geçidin üstünden giden eski yol hâlâ kullanılıyor. Yazın orman manzaraları ve küçük Limni Gölü'ne uzanan patika gibi yürüyüş imkânları sunar. Kışın ise eski tünele birkaç kilometre uzaklıktaki Zigana köyü bir kayak merkezine dönüşür. Geçit, çoğunlukla Gümüşhane tarafındaki Karaca Mağarası ile birlikte gezilir.




