Tarixi
Zigana dovoni Pontiy togʻlarini kesib oʻtib, Qora dengizning yashil tomoni bilan Anatoliya ichkarisidagi quruqroq vodiylar oʻrtasidan oʻtadi. Dovonning oʻzi Gümüşhane viloyatida, Trabzon chegarasiga yaqin, taxminan 2030 metr balandlikda joylashgan. U yilning besh oyga yaqin qismida qor bilan qoplanadi.
Asrlar davomida bu Trabzon portidan ichki hududlarga olib boruvchi asosiy yoʻl boʻlgan. Xachir va tuya karvonlari tor togʻ yoʻlidan koʻtarilib, narigi tomondagi Harşit vodiysiga tushgan va Anatoliya yassitogʻligiga yoʻl olgan. 1914-yilda dovondan qishda oʻtgan bir sayyoh karvonlar va qoʻy suruvlari bilan birga yuriladigan qorli soʻqmoqni hamda jarliklarga qulab tushgan tuyalarni tasvirlab bergan.
Zamonaviy muhandislik bu safarni ikki marta oʻzgartirdi. Dovon ostidan taxminan 1800 metr balandlikda uzunligi qariyb 1,7 km boʻlgan avtomobil tunneli qazildi, 2023-yil mayida esa ancha pastda Yangi Zigana tunneli ochildi – bu uzunligi taxminan 14,5 km boʻlgan ikki quvurli avtomobil tunneli boʻlib, Yevropadagi eng uzun tunnellardan biri hisoblanadi. Tranzit transport endi togʻ ustidan emas, uning ostidan oʻtadi.
Dovon ustidan oʻtuvchi eski yoʻl manzaralarni koʻrishni istaganlar uchun saqlanib qolgan. Yozda u oʻrmon manzaralari va sayr yoʻllarini, jumladan kichik Limni koʻligacha boradigan soʻqmoqni taklif etadi. Qishda eski tunneldan bir necha kilometr narida joylashgan Zigana qishlogʻi changʼi kurortiga aylanadi. Dovonga koʻpincha Gümüşhane tomonidagi Karaca gʻori bilan birga tashrif buyuriladi.




